Projekt, w ramach którego będą prowadzone interdyscyplinarne badania nad technologiami cyfrowymi i sztuczną inteligencją (AI) w obszarze dziedzictwa kulturowego. W zespole badawczym projektu jest m. in. Dyrektor naszego Archiwum (AUJ) dr hab. Przemysław Marcin Żukowski, prof. UJ. Na konferencji inauguracyjnej projektu 9 kwietnia 2025 r. byli także obecni przedstawiciele naszego Archiwum: mgr Oliwia Bubak; mgr Patrycja Szczurek; dr Marcin Baster; mgr inż. Paweł Gaszyński, Igor Waligórski.

Cultural Heritage Exploration and Retrieval with Intelligent Systems at the Jagiellonian University

Artificialis Intelligentia in Iagellonica Universitate ad haereditatis culturalis bona exploranda et percipienda

W ramach projektu prowadzone będą interdyscyplinarne badania nad technologiami cyfrowymi i sztuczną inteligencją (AI) w obszarze dziedzictwa kulturowego. Będziemy pracować z perspektywą human-centered nad rozwojem systemów AI, zorientowaną na rozwój nowatorskiej infrastruktury badawczej dotyczącej dziedzictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ). Trzon zespołu projektu tworzą przedstawiciele Archiwum (AUJ), Muzeum (MUJ) i Biblioteki (BJ) oraz zespół informatyków z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej (WFAIS) specjalizujących się w interdyscyplinarnych badaniach nad sztuczną inteligencją, wspieranych przez centrum IT UJ.

Ponadto w multidyscyplinarnym zespole projektu znajdują się eksperci z innych wydziałów UJ reprezentujących takie dziedziny badawcze, jak socjologia, historia, historia sztuki, informacja i prawo. Będą ściśle współpracować z zespołem głównym nad konkretnymi tematami w ramach podprojektów CHExRISH, poszerzając w ten sposób multidyscyplinarną analizę dziedzictwa UJ.

Główne cele projektu to m.in.:

1. Stworzenie prototypowej nowatorskiej, zunifikowanej infrastruktury programowej o nazwie JUHMP: Portal Metadanych Dziedzictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, umożliwiającej dostęp do dziedzictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, obecnie przechowywanego i analizowanego oddzielnie w AUJ, MUJ i BJ. Wzbogacimy te źródła danych, aby stworzyć graf wiedzy umożliwiający ujednolicony dostęp do zbiorów dziedzictwa UJ.

2. Udostępnienie społeczności akademickiej narzędzi badawczych opartych na metodach AI, ułatwiających badania zbiorów dziedzictwa kulturowego.

3. Prowadzenie multidyscyplinarnych badań z udziałem ekspertów z różnych dziedzin odzwierciedlających szerokie, zróżnicowane spojrzenie na Dziedzictwo UJ.

4. Integracja i analiza wielu baz danych osobowych prowadzonych przez UJ w ramach nowego systemu informacyjnego obejmującego pełną historię Uniwersytetu Jagiellońskiego.

5. Opracowanie zestawu nowych interfejsów aplikacji do integracji baz danych AUJ, BJ, MUJ w ramach JUHMP.

6. Podkreślenie uniwersalności opracowanych metod poprzez zastosowanie prototypowych rozwiązań także do innych zasobów, m.in. zbiory dziedzictwa kulturowego związanego z Krakowem lub Małopolską.

7. Wkład w długoterminową trwałość projektów z zakresu cyfrowego dziedzictwa kulturowego i humanistyki cyfrowej w Uniwersytecie Jagiellońskim poprzez opracowanie i praktyczną ocenę zestawu dobrych praktyk w zakresie pozyskiwania metadanych (z opcjonalną digitalizacją zasobów).

8. Tworzenie nowych interdyscyplinarnych programów studiów w zakresie technologii cyfrowych w humanistyce przy ścisłej współpracy ze Szkołami Doktorskimi UJ.

Powyższe cele będą realizowane przy bogatej sieci partnerów społecznych, organizacyjnych i biznesowych oraz interesariuszy z wybranych, ważnych instytucji związanych z dziedzictwem kulturowym w Polsce i Europie, reprezentowanych w Radzie Partnerów Projektu. Badawcze aspekty projektu opracowywane są we współpracy z Radą Naukową, w skład której wchodzą przedstawiciele środowiska akademickiego specjalizującego się w obszarze projektu.

Więcej informacji na stronie internetowej projektu chexrish.id.uj.edu.pl.