W pamięci studenckiej inauguracja roku akademickiego zapisała się jako jedna z najbardziej imponujących i wzruszających uroczystości uniwersyteckich.

W pamięci studenckiej inauguracja roku akademickiego zapisała się jako jedna z najbardziej imponujących i wzruszających uroczystości uniwersyteckich. Zwłaszcza pochód profesorów w togach – jak podał Ksawery Pruszyński: „[…] defilujących w gęstych oparach naftaliny, w purpurze, fiolecie, zieleni i granacie tóg” – i z insygniami musiał wzbudzać podziw.

Podczas uroczystości uniwersyteckich czy wydziałowych profesorowie występują w togach w kolorze przypisanym do fakultetu, który reprezentują. Tak profesorowie zaprezentowali się podczas promocji doktorskiej Mikołaja Zyblikiewicza 9 października 1851 r. i wizyty cesarza Franciszka Józefa I 12 października 1851 r. Jednak władze austriackie zabroniły noszenia uroczystych tóg i nakazały ubieranie się w mundury urzędnicze, jako, że profesorowie byli mianowanymi urzędnikami państwowymi. Togi był jednakowo czarne dla wszystkich, a kolorowe były tylko pelerynki (mucety). W czasach, kiedy UJ był uczelnią czterowydziałową określono kolory – filetowy dla teologii, dla prawa – czarny, dla medyków – pąsowy, a filozofowie nosili szafir. W kolejnych latach dodawano kolejne: nieistniejące już wydziały jak Filozoficzno-Historyczny miał kolor srebrno-popielaty, Matematyki-Fizyki i Chemii – brązowy.

Nie zawsze inauguracje wypadały 1 października. W 1918 r., w roku odzyskania niepodległości, uroczystość ta miała miejsce 15 października, a w 1945 r. odbyły się dwie inauguracje: 19 marca otworzono, po zakończeniu II wojny światowej, tzw. rok skrócony oraz 27 października rok akademicki 1945/46.

Autor: dr Przemysław Marcin Żukowski.