Kartki z dziejów Uniwersytetu Jagiellońskiego to cykl publikacji o charakterze popularnonaukowym i edukacyjnym. W jego ramach prezentujemy wydarzenia i ciekawostki historyczne, które znalazły odzwierciedlenie w aktach przechowywanych w zbiorach Archiwum. „Kartkom” towarzyszą wirtualne galerie z ilustracjami.
Serdecznie zapraszamy do lektury!
Dnia 24 grudnia, w Wigilię Bożego Narodzenia 1473 r. zmarł profesor teologii Jan Kanty – patron naszego Uniwersytetu.
Niech nikt nie myśli, że wiadomość o zmarłym nie jest odpowiednia na czas Świąt Bożego Narodzenia. Wszak śmierć świętego to radosny moment jego narodzin dla nieba.
Jan pochodził z Kęt, stąd jego przydomek Kanty. Urodził się w 1390 r. W 1413 r. rozpoczął studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Uniwersytetu Krakowskiego, w 1418 r. uzyskał stopień magistra sztuk. Następnie wyjechał do Miechowa, gdzie uczył w szkole parafialnej prowadzonej przez tamtejszy klasztor bożogrobców. W 1429 r. wrócił do Krakowa na uniwersytet, został kolegiatem w Kolegium Większym i wykładał na Wydziale Sztuk Wyzwolonych. Równocześnie rozpoczął studia teologiczne. W 1443 r. uzyskał doktorat z teologii. Pielgrzymował do Rzymu i Ziemi Świętej. Zasłynął głęboką pokorą, pobożnością i dobrocią. Zmarł w opinii świętości i pochowany został w kościele św. Anny. Od razu po śmierci otoczył go kult. Zaczęto spisywać cuda, mnożyły się legendy, a profesorowie krakowscy tworzyli liczne kazania i żywoty swojego współbrata z XV w.
Dzięki staraniom Uniwersytetu Krakowskiego została w 1660 r. przeprowadzona beatyfikacja, a w 1767 r. kanonizacja. Piękna bulla kanonizacyjna wystawiona przez papieża Klemensa XIII jest przechowywana w Oddziale Rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej. Izbę Jana Kantego w Collegium Maius zamieniono na kaplicę. Warto do niej zajrzeć przez przeszkloną ścianę od strony sieni, aby podziwiać ołtarz, baldachim z XVIII w. używany podczas procesji, a zwłaszcza elementy starszego nagrobka Jana Kantego z XVI i XVII w. Pamiątek po Janie Kantym ma zresztą Uniwersytet wiele, w tym jego rękopisy. Wielkim czcicielem świętego profesora był Karol Wojtyła. Jako papież Jan Paweł II podczas wizyty na uczelni w 1983 r. modlił się w kaplicy w Collegium Maius, a w 1997 r. przy konfesji w kolegiacie św. Anny podczas pamiętnego spotkania z przedstawicielami środowisk akademickich.
Autor: dr Maciej Zdanek.
Archiwum UJ, rkps 91 ½, Metrica facultatis philosophicae (seu Liber diligentiarum Universitatis Cracoviensis) 1755-82: Św. Jan Kanty - Patron Uniwersytetu Jagiellońskiego.
