
Na oficjalnym kanale YouTube Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazał się materiał dokumentalny o profesor Beacie Szymańskiej - Aleksandrowicz. Materiał został przygotowany w ramach projektu Archiwum UJ pt. Pamięć Uniwersytetu.
Prof. dr hab. Beata Szymańska – Aleksandrowicz urodziła się 29 stycznia 1938 roku w Puławach. Zmarła 4 lipca 2025 roku w Krakowie. Była absolwentką VII Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. W 1960 ukończyła studia polonistyczne, a w roku 1964 studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1974 roku uzyskała stopień doktora z dziedziny filozofii, a w 1988 doktora habilitowanego za rozprawę o filozofii polskiego modernizmu. Od 1964 była pracownikiem naukowym Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1990-1993 prodziekanem Wydziału Filozoficznego, od 1991 kierownikiem Zakładu Filozofii Wschodu, od 2000 kierownikiem Zakładu Filozofii Kultury. W 1998 otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych.
Wiele uczyniła w dziedzinie dociekań nad filozofią Wschodu i odegrała doniosłą rolę w rozwoju badań na tym obszarze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Badania w zakresie filozofii Wschodu prowadzone w Instytucie Filozofii zyskały uznanie w kraju i za granicą dzięki wysiłkom prof. dr hab. Beaty Szymańskiej, prof. dr hab. Marty Kudelskiej i ich koleżanek i kolegów.
Wybrane prace naukowe: Poeta i nieznane: poglądy filozoficzne Antoniego Langego (1979), Co to jest strukturalizm (1980), Metafizyka i pesymizm: o niektórych koncepcjach filozofii drugiej połowy XIX wieku (1983), Od mistycyzmu do symbolizmu: Jakub Boehme i Emanuel Swedenborg (1985), Berkeley znany i nieznany (1987), Przeżycia i uczucia jako wartości filozofii polskiego modernizmu (1988), Chiński buddyzm Chan (2009). W roku 2001 pod redakcją Beaty Szymańskiej ukazał się podręcznik filozofii Wschodu, obejmujący swym zakresem filozofię Indii, Chin, Tybetu i Japonii. Publikacja ta stanowiła istotne novum na polskim rynku wydawniczym, wypełniając dotychczasową lukę w literaturze przedmiotu.
Jako pisarka debiutowała na łamach Dziennika Polskiego w 1960 roku, a pierwszy cykl poetycki znalazł swoje miejsce w książce zbiorowej Próba porównania (1962) – obok wierszy Mieczysława Czumy, Wincentego Fabera, Leszka Aleksandra Moczulskiego. Pierwszym samodzielnym tomikiem były Sny o porządku z 1965. Następnymi książkami poetyckimi były: Trzciny (1970), Wiersze (1983), Wybór wierszy (1987), Anioły mojej ulicy (2000), Słodkich snów, Europo! (2005), Złota godzina (2013) oraz Koty (2015). W 2021 roku ukazał się Wybór wierszy, zawierający najważniejsze wiersze poetki jak i wcześniej niepublikowane utwory, który zamyka dorobek autorki.
Teksty publikowała najczęściej w Kulturze, Magazynie Kulturalnym, Nowym Wyrazie, Przekroju, Życiu Literackim. Pisała także artykuły do m.in. Przeglądu Filozoficznego i Studiów Filozoficznych. Wiersze autorki zamieszano antologiach im.in.: Owoc rodzi drzewo (WL 1978), Ja i ty (Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1982), Strofy o porach roku (Iskry, Warszawa 1985). Tłumaczyła również utwory literatury pięknej. W 2014 roku otrzymała nominację do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Złota godzina.
Od lat aktywnie działała na rzecz krakowskiego środowiska pisarzy, także jako Wiceprezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Krakowie. Za swoje osiągnięcia w dziedzinie kultury i nauki została odznaczona Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Edukacji Narodowej, Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Nagrodą Prezydenta Miasta Krakowa. Jej mężem był profesor Jerzy Aleksandrowicz.
[tekst Stowarzyszenie Pisarzy Polskich oddział Kraków, Wydział Filozoficzny UJ]